{"id":7562,"date":"2025-05-05T07:25:39","date_gmt":"2025-05-05T07:25:39","guid":{"rendered":"https:\/\/gmcommon.org\/?p=7562"},"modified":"2025-05-06T09:36:25","modified_gmt":"2025-05-06T09:36:25","slug":"myfyrdodau-or-comin-mai-2025","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gmcommon.org\/cy\/myfyrdodau-or-comin-mai-2025\/","title":{"rendered":"Myfyrdodau o&#8217;r Comin: Mai 2025"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image alignwide size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"644\" height=\"362\" src=\"https:\/\/gmcommon.org\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/VID_20220604_163149069-LR_5SC.gif\" alt=\"\" class=\"wp-image-7653\"\/><\/figure>\n\n\n\n<div style=\"height:100px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p><strong>Mai \u2013 a\u2019r haf ar gyrraedd. Mae bywyd gwyllt y Comin yn ffynnu ac yn enfys o liwiau: melyn y grug, gwyrdd llachar y glaswellt a\u2019r brwyn newydd, pinc a phorffor y gwair a\u2019r blodau gwyllt sy\u2019n byrlymu o\u2019r ymylon a choch tywyll hefyd yn rholio o\u2019r perthi. Clywir c\u00e2n yr ehedydd yn amlach erbyn hyn, dychwelodd y gylfinir ac os ydych yn lwcus byddwch yn clywed y gwcw hefyd, hyd yn oed. Mae\u2019r tirlun yn teimlo\u2019n fwy croesawgar rywsut, wrth i\u2019r haf nes\u00e1u. Gan gadw\u2019r pethau hyn mewn cof, byddwn yn edrych ar dystiolaeth sy\u2019n dangos bod pobl wedi cael ei denu at y Comin yn ystod misoedd yr haf ers cyn cof.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:100px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery alignwide has-nested-images columns-default is-cropped wp-block-gallery-1 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\">\n<figure class=\"wp-block-image alignwide size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"683\" data-id=\"7665\" src=\"https:\/\/gmcommon.org\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/DSC_3274-1024x683.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-7665\" srcset=\"https:\/\/gmcommon.org\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/DSC_3274-980x653.jpg 980w, https:\/\/gmcommon.org\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/DSC_3274-480x320.jpg 480w\" sizes=\"(min-width: 0px) and (max-width: 480px) 480px, (min-width: 481px) and (max-width: 980px) 980px, (min-width: 981px) 1024px, 100vw\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"743\" data-id=\"7663\" src=\"https:\/\/gmcommon.org\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/DSC_3243-1024x743.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-7663\" srcset=\"https:\/\/gmcommon.org\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/DSC_3243-980x711.png 980w, https:\/\/gmcommon.org\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/DSC_3243-480x348.png 480w\" sizes=\"(min-width: 0px) and (max-width: 480px) 480px, (min-width: 481px) and (max-width: 980px) 980px, (min-width: 981px) 1024px, 100vw\" \/><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n<div style=\"height:40px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator alignwide has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<div style=\"height:173px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Hafodau ar y Comin<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p><strong>Os cawsoch eich magu ger Comin Gelligaer a Merthyr, neu os ydych yn diddori mewn hanes lleol, efallai eich bod wedi clywed s\u00f4n am hafodau &#8211; neu dai haf &#8211; ar y Comin. Trigfannau wedi eu hadeiladu ar ucheldiroedd oeddent lle fyddai pobl yn byw yn ystod misoedd yr haf yn unig.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-pullquote\"><blockquote><p>Canrifoedd a chanrifoedd yn \u00f4l byddai amaethwyr, eu teuluoedd a\u2019u hanifeiliaid wedi teithio o diroedd isel y Gaeaf i ucheldir Comin Gelligaer a Merthyr yn yr Haf ac wedi trigo yma o galan Mai hyd at ddiwedd Awst neu Fedi.<\/p><\/blockquote><\/figure>\n\n\n\n<p>Cadarnhawyd y s\u00efon hyn am hofodau\u2019r Comin gan Iorwerth Peate, bardd ac ysgolhaig o Gymru a oedd hefyd yn un o sylfaenwyr Amgueddfa Werin Cymru, Sain Ffagan (ar y cyd \u00e2 Cyril Fox). Serch hynny, mae yno dystiolaeth arall ar gael sy\u2019n awgrymu nad hofodau oeddent mewn gwirionedd ond aneddleoedd parhaol lle fyddai pobl yn trigo drwy gydol y flwyddyn. Mae\u2019r gwahaniaeth hwn mewn barn yn awgrymu bod angen rhagor o ymchwil efallai.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:100px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"724\" src=\"https:\/\/gmcommon.org\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/medieval-settlement-map_Darran_001-1024x724.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-7669\" srcset=\"https:\/\/gmcommon.org\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/medieval-settlement-map_Darran_001-980x693.jpg 980w, https:\/\/gmcommon.org\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/medieval-settlement-map_Darran_001-480x340.jpg 480w\" sizes=\"(min-width: 0px) and (max-width: 480px) 480px, (min-width: 481px) and (max-width: 980px) 980px, (min-width: 981px) 1024px, 100vw\" \/><\/figure>\n\n\n\n<div style=\"height:40px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<div style=\"height:176px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Tai Llwyfan Canoloesol<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p><strong>Pa un ai oeddent yn hafodau yntau\u2019n aneddleoedd parhaol, gellir dod o hyd i dri gr\u0175p o\u2019r tyddynnod hyn ar y Comin: saith t\u0177 ger Dinas Noddfa, i\u2019r gogledd ddwyrain o Fedlinog (i\u2019r gorllewin o Garn Bugail); deg ger Craig Spyddyd, i\u2019r gogledd o Ffarm Ysgwyddgwyn Uchaf, a sawl adeilad ar lethrau\u2019r mynydd i\u2019r gogledd o Dderi. Tai llwyfan oeddent sef enghraifft o d\u0177-hir a adeiladwyd mewn i\u2019r mynydd. Fel y mae Judith Jones yn egluro yn ei llyfr <em>Gelligaer and Merthyr Common<\/em>:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p>\u201c\u2026byddai\u2019r pridd o\u2019r turiad yn cael ei daflu i\u2019r tu \u00f4l er mwyn ffurfio \u2018llwyfan\u2019 neu ran flaen y t\u0177. Byddai goleddf y to gwellt wedi bod yn isel a byddai wedi gorffwys ar waliau isel o gerrig ac wedi ei gefnogi gan drawst canolog oedd yn cael ei ddal yn ei union gan byst.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p>Byddai\u2019r tai wedi bod rhyw 60 troedfedd o hyd ac ugain troedfedd o led a gan eu bod wedi eu hadeiladu ar eu hyd mewn i\u2019r mynydd byddai rhan o\u2019r t\u0177 wedi sefyll ar lawr y bryn ei hun a\u2019r rhan arall wedi gorwedd ar lwyfan a gr\u00ebwyd o\u2019r turiad. Yng nghanol y tai hyn roedd lle t\u00e2n ac agoriad yn y to fyddai\u2019n gadel i\u2019r mwg ddianc.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:49px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"724\" src=\"https:\/\/gmcommon.org\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/Medieval_Platform-House-Common_COLOUR_002-1024x724.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-7681\" srcset=\"https:\/\/gmcommon.org\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/Medieval_Platform-House-Common_COLOUR_002-980x693.jpg 980w, https:\/\/gmcommon.org\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/Medieval_Platform-House-Common_COLOUR_002-480x340.jpg 480w\" sizes=\"(min-width: 0px) and (max-width: 480px) 480px, (min-width: 481px) and (max-width: 980px) 980px, (min-width: 981px) 1024px, 100vw\" \/><\/figure>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<div style=\"height:161px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Cloddfeydd ar Gomin Gelligaer a Merthyr<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p><strong>Ym 1936 a 1938 arweiniodd y Foneddiges Aileen Fox gloddfeydd yn Ninas Noddfa (i\u2019r gorllewin o Garn Bugail) a hefyd yng Nghraig Spyddyd. (O ran diddordeb, roedd Aileen Fox yn briod \u00e2\u2019r un Cyril Fox a grybwyllwyd ar ddechrau\u2019r darn hwn am ei fod yn un o sylfaenwyr Sain Ffagan).<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Dadleuodd Aileen Fox mai aneddleoedd parhaol oedd y strywthurau hyn, cartrefi fyddai\u2019n cael eu defnyddio drwy gydol y flwyddyn. Wrth drafod canfyddiadau Aileen Fox, dywed Judith Jones:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p>\u201cmae nifer yr adeiladau ym mhob lleoliad; sylfeini\u2019r walydd a oedd si\u0175r o fod yn gaeau ca\u00ebdig; yn ogystal \u00e2\u2019r cerrig gerllaw (cerrig beddi o bosib) yn sicr yn awgrymu mai aneddleoedd parhaol oedd y rhain ac nid hafodau yn unig, yn bendant, ar lawr ymddengys mai olion pentrefi bach ydynt.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<div style=\"height:159px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Ffoi o&#8217;r Gweundir<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p><strong>Rydym yn gwybod bod y Comin yn parhau i fod yn dirlun gweithredol, man lle mae natur a phobl yn cwrdd a lle dylanwadodd y ddwy elfen ar y tir a welwn heddiw. Mae\u2019n dal i fod yn deimlad rhyfedd, serch hynny, i feddwl bod pobl wedi byw yma mor hir yn \u00f4l a dychmygu\u2019r cynnwrf cymdeithasol a berodd iddynt ymadael unwaith eto. Dywedodd Aileen Fox \u201cMae hanner cyntaf y bedwaredd ganrif ar ddeg yn ymddangos fel dyddiad terfynol tebygol i\u2019r sawl a oedd yn byw yma\u201d. Mae hi\u2019n rhoi nifer o resymau dros y newid a ddigwyddodd yn ystod y cyfnod hwnnw.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Byddai\u2019r hen ffordd Gymreig o fyw wedi cael ysgytiad \u201co ganlyniad i ymlediad y dylanwad Saesnig\u201d. Wedi gwrthryfel Llywelyn Bren ym 1326 \u2013 un o\u2019r heriau difrifol olaf i\u2019r awdurdod Eingl-normanaidd \u2013 achoswyd i bobl yr ardal hon ddioddef o ganlyniad i ddirwyon ac atafaeliadau a adawodd y gymdogaeth mewn cyflwr anghenus. Roedd Llywelyn Bren yn byw yng Ngelligaer ac fe\u2019i hystyriwyd yn rhyfelwr dewr hyd y diwedd &#8211; hyd yn oed gan ei elynion.  Cafodd ei dynnu\u2019n grog a\u2019i chwarteru am arwain y gwrthryfel ac mae gweddillion ei gorff nawr yn gorwedd yn fud dan Heol y Brodyr Llwydion yng Nghaerdydd.<\/p>\n\n\n\n<p>Yn \u00f4l adroddiadau o\u2019r cyfnod, ymddengys fel petai\u2019r tywydd wedi cydymdeimlo \u00e2 chyflwr emosiynol y bobl \u201coherwydd bu cyfres o gynaeafau gwael a salwch gwartheg\u201d. Rhai blynyddoedd yn ddiweddarach, yn Ebrill 1349, cofnodwyd yr achos cyntaf o\u2019r Pla Du yng Nghymru a chredir y bu i rai pentrefi, yn y pendraw, golli hyd at 80% o\u2019u poblogaeth. Yn \u00f4l awduron <em>The Gelligaer Story<\/em> \u201cMae\u2019r cyfuniad torcalonnus hyn o amodau si\u0175r o fod yn egluro ymgiliad y trigolion o anheddau\u2019r gweundir yn ystod y cyfnod hwn.\u201d<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:51px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery has-nested-images columns-default is-cropped wp-block-gallery-2 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"576\" data-id=\"7671\" src=\"https:\/\/gmcommon.org\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/P1100425-1024x576.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-7671\" srcset=\"https:\/\/gmcommon.org\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/P1100425-980x552.jpg 980w, https:\/\/gmcommon.org\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/P1100425-480x270.jpg 480w\" sizes=\"(min-width: 0px) and (max-width: 480px) 480px, (min-width: 481px) and (max-width: 980px) 980px, (min-width: 981px) 1024px, 100vw\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"576\" height=\"1024\" data-id=\"7673\" src=\"https:\/\/gmcommon.org\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/P1100406-576x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-7673\"\/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"576\" data-id=\"7675\" src=\"https:\/\/gmcommon.org\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/P1100367-1024x576.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-7675\" srcset=\"https:\/\/gmcommon.org\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/P1100367-980x551.jpg 980w, https:\/\/gmcommon.org\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/P1100367-480x270.jpg 480w\" sizes=\"(min-width: 0px) and (max-width: 480px) 480px, (min-width: 481px) and (max-width: 980px) 980px, (min-width: 981px) 1024px, 100vw\" \/><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n<div style=\"height:51px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p>Wrth grwydro\u2019r Comin ar ddiwrnod braf ym mis Mai, yr awyr uchel, las yn byrlymu gyda ch\u00e2n yr adar, ehangder y tir yn ymestyn yn dawel i bob cyfeiriad, anodd yw dychmygu\u2019r trybestod a gafwyd yma ac a berodd i bobl ymadael \u00e2\u2019r gweundir \u2013 am gyfnod o leiaf. Mae cysgod y tai llwyfan, eu hamlinelliad, i\u2019w gweld hyd heddiw. Mae\u2019n werth mynd i\u2019w gweld. Fe\u2019u hadeiladwyd uwchben y llinell goed ac felly ar ddiwrnod clir mae\u2019r golygfeydd o\u2019r mannau hyn yn hyfryd.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Tynnwyd y lluniau a&#8217;r ffotograffau arbennig yn yr ysgrif hon gan yr artist lleol @pollylove <\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Daethpwyd o hyd i&#8217;r wybodaeth yn yr ysgrif hon o&#8217;r llyfr <em>The Gelligaer Story<\/em> a gyhoeddwyd gan Gyngor Rhanbarthol Dinesig Gelligaer ym 1960 a hefyd o&#8217;r llyfr <em>Gelligaer and Merthyr Common<\/em> gan Judith Jones, fe&#8217;i cyhoeddwyd am y tro cyntaf yn 2003.  <\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mai \u2013 a\u2019r haf ar gyrraedd. Mae bywyd gwyllt y Comin yn ffynnu ac yn enfys o liwiau: melyn y grug, gwyrdd llachar y glaswellt a\u2019r brwyn newydd, pinc a phorffor y gwair a\u2019r blodau gwyllt sy\u2019n byrlymu o\u2019r ymylon a choch tywyll hefyd yn rholio o\u2019r perthi. Clywir c\u00e2n yr ehedydd yn amlach erbyn [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":7654,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_et_pb_use_builder":"off","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-7562","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-newyddion"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Myfyrdodau o&#039;r Comin: Mai 2025 &#8211; Gelligaer and Merthyr Common<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/gmcommon.org\/cy\/myfyrdodau-or-comin-mai-2025\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"cy_GB\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Myfyrdodau o&#039;r Comin: Mai 2025 &#8211; Gelligaer and Merthyr Common\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Mai \u2013 a\u2019r haf ar gyrraedd. Mae bywyd gwyllt y Comin yn ffynnu ac yn enfys o liwiau: melyn y grug, gwyrdd llachar y glaswellt a\u2019r brwyn newydd, pinc a phorffor y gwair a\u2019r blodau gwyllt sy\u2019n byrlymu o\u2019r ymylon a choch tywyll hefyd yn rholio o\u2019r perthi. Clywir c\u00e2n yr ehedydd yn amlach erbyn [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/gmcommon.org\/cy\/myfyrdodau-or-comin-mai-2025\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Gelligaer and Merthyr Common\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-05-05T07:25:39+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-05-06T09:36:25+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/gmcommon.org\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/VID_20220604_163149069-LR_5SC.gif\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"644\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"362\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/gif\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Catrin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Catrin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"6 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/gmcommon.org\\\/cy\\\/myfyrdodau-or-comin-mai-2025\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/gmcommon.org\\\/cy\\\/myfyrdodau-or-comin-mai-2025\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Catrin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/gmcommon.org\\\/cy\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/6dcb89e9ec887a1551d968a5922dcebd\"},\"headline\":\"Myfyrdodau o&#8217;r Comin: Mai 2025\",\"datePublished\":\"2025-05-05T07:25:39+00:00\",\"dateModified\":\"2025-05-06T09:36:25+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/gmcommon.org\\\/cy\\\/myfyrdodau-or-comin-mai-2025\\\/\"},\"wordCount\":1129,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/gmcommon.org\\\/cy\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/gmcommon.org\\\/cy\\\/myfyrdodau-or-comin-mai-2025\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/gmcommon.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/05\\\/VID_20220604_163149069-LR_5SC.gif\",\"articleSection\":[\"Newyddion\"],\"inLanguage\":\"cy-GB\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/gmcommon.org\\\/cy\\\/myfyrdodau-or-comin-mai-2025\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/gmcommon.org\\\/cy\\\/myfyrdodau-or-comin-mai-2025\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/gmcommon.org\\\/cy\\\/myfyrdodau-or-comin-mai-2025\\\/\",\"name\":\"Myfyrdodau o'r Comin: Mai 2025 &#8211; Gelligaer and Merthyr Common\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/gmcommon.org\\\/cy\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/gmcommon.org\\\/cy\\\/myfyrdodau-or-comin-mai-2025\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/gmcommon.org\\\/cy\\\/myfyrdodau-or-comin-mai-2025\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/gmcommon.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/05\\\/VID_20220604_163149069-LR_5SC.gif\",\"datePublished\":\"2025-05-05T07:25:39+00:00\",\"dateModified\":\"2025-05-06T09:36:25+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/gmcommon.org\\\/cy\\\/myfyrdodau-or-comin-mai-2025\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"cy-GB\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/gmcommon.org\\\/cy\\\/myfyrdodau-or-comin-mai-2025\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"cy-GB\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/gmcommon.org\\\/cy\\\/myfyrdodau-or-comin-mai-2025\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/gmcommon.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/05\\\/VID_20220604_163149069-LR_5SC.gif\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/gmcommon.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/05\\\/VID_20220604_163149069-LR_5SC.gif\",\"width\":644,\"height\":362},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/gmcommon.org\\\/cy\\\/myfyrdodau-or-comin-mai-2025\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/gmcommon.org\\\/cy\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Myfyrdodau o&#8217;r Comin: Mai 2025\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/gmcommon.org\\\/cy\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/gmcommon.org\\\/cy\\\/\",\"name\":\"Gelligaer and Merthyr Common\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/gmcommon.org\\\/cy\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/gmcommon.org\\\/cy\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"cy-GB\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/gmcommon.org\\\/cy\\\/#organization\",\"name\":\"Gelligaer and Merthyr Common\",\"url\":\"https:\\\/\\\/gmcommon.org\\\/cy\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"cy-GB\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/gmcommon.org\\\/cy\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/gmcommon.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/04\\\/GMCommonComingSoon-Logo2.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/gmcommon.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/04\\\/GMCommonComingSoon-Logo2.png\",\"width\":500,\"height\":250,\"caption\":\"Gelligaer and Merthyr Common\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/gmcommon.org\\\/cy\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/gmcommon.org\\\/cy\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/6dcb89e9ec887a1551d968a5922dcebd\",\"name\":\"Catrin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"cy-GB\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/97f63f177dafcc2c0195ee6e116238c52a738135eb143a3da0cd06956dd77e90?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/97f63f177dafcc2c0195ee6e116238c52a738135eb143a3da0cd06956dd77e90?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/97f63f177dafcc2c0195ee6e116238c52a738135eb143a3da0cd06956dd77e90?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Catrin\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/gmcommon.org\\\/cy\\\/author\\\/catrin\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Myfyrdodau o'r Comin: Mai 2025 &#8211; Gelligaer and Merthyr Common","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/gmcommon.org\/cy\/myfyrdodau-or-comin-mai-2025\/","og_locale":"cy_GB","og_type":"article","og_title":"Myfyrdodau o'r Comin: Mai 2025 &#8211; Gelligaer and Merthyr Common","og_description":"Mai \u2013 a\u2019r haf ar gyrraedd. Mae bywyd gwyllt y Comin yn ffynnu ac yn enfys o liwiau: melyn y grug, gwyrdd llachar y glaswellt a\u2019r brwyn newydd, pinc a phorffor y gwair a\u2019r blodau gwyllt sy\u2019n byrlymu o\u2019r ymylon a choch tywyll hefyd yn rholio o\u2019r perthi. Clywir c\u00e2n yr ehedydd yn amlach erbyn [&hellip;]","og_url":"https:\/\/gmcommon.org\/cy\/myfyrdodau-or-comin-mai-2025\/","og_site_name":"Gelligaer and Merthyr Common","article_published_time":"2025-05-05T07:25:39+00:00","article_modified_time":"2025-05-06T09:36:25+00:00","og_image":[{"url":"https:\/\/gmcommon.org\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/VID_20220604_163149069-LR_5SC.gif","width":644,"height":362,"type":"image\/gif"}],"author":"Catrin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"Catrin","Est. reading time":"6 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/gmcommon.org\/cy\/myfyrdodau-or-comin-mai-2025\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/gmcommon.org\/cy\/myfyrdodau-or-comin-mai-2025\/"},"author":{"name":"Catrin","@id":"https:\/\/gmcommon.org\/cy\/#\/schema\/person\/6dcb89e9ec887a1551d968a5922dcebd"},"headline":"Myfyrdodau o&#8217;r Comin: Mai 2025","datePublished":"2025-05-05T07:25:39+00:00","dateModified":"2025-05-06T09:36:25+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/gmcommon.org\/cy\/myfyrdodau-or-comin-mai-2025\/"},"wordCount":1129,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/gmcommon.org\/cy\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/gmcommon.org\/cy\/myfyrdodau-or-comin-mai-2025\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/gmcommon.org\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/VID_20220604_163149069-LR_5SC.gif","articleSection":["Newyddion"],"inLanguage":"cy-GB","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/gmcommon.org\/cy\/myfyrdodau-or-comin-mai-2025\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/gmcommon.org\/cy\/myfyrdodau-or-comin-mai-2025\/","url":"https:\/\/gmcommon.org\/cy\/myfyrdodau-or-comin-mai-2025\/","name":"Myfyrdodau o'r Comin: Mai 2025 &#8211; Gelligaer and Merthyr Common","isPartOf":{"@id":"https:\/\/gmcommon.org\/cy\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/gmcommon.org\/cy\/myfyrdodau-or-comin-mai-2025\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/gmcommon.org\/cy\/myfyrdodau-or-comin-mai-2025\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/gmcommon.org\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/VID_20220604_163149069-LR_5SC.gif","datePublished":"2025-05-05T07:25:39+00:00","dateModified":"2025-05-06T09:36:25+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/gmcommon.org\/cy\/myfyrdodau-or-comin-mai-2025\/#breadcrumb"},"inLanguage":"cy-GB","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/gmcommon.org\/cy\/myfyrdodau-or-comin-mai-2025\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"cy-GB","@id":"https:\/\/gmcommon.org\/cy\/myfyrdodau-or-comin-mai-2025\/#primaryimage","url":"https:\/\/gmcommon.org\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/VID_20220604_163149069-LR_5SC.gif","contentUrl":"https:\/\/gmcommon.org\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/VID_20220604_163149069-LR_5SC.gif","width":644,"height":362},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/gmcommon.org\/cy\/myfyrdodau-or-comin-mai-2025\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/gmcommon.org\/cy\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Myfyrdodau o&#8217;r Comin: Mai 2025"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/gmcommon.org\/cy\/#website","url":"https:\/\/gmcommon.org\/cy\/","name":"Gelligaer and Merthyr Common","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/gmcommon.org\/cy\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/gmcommon.org\/cy\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"cy-GB"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/gmcommon.org\/cy\/#organization","name":"Gelligaer and Merthyr Common","url":"https:\/\/gmcommon.org\/cy\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"cy-GB","@id":"https:\/\/gmcommon.org\/cy\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/gmcommon.org\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/GMCommonComingSoon-Logo2.png","contentUrl":"https:\/\/gmcommon.org\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/GMCommonComingSoon-Logo2.png","width":500,"height":250,"caption":"Gelligaer and Merthyr Common"},"image":{"@id":"https:\/\/gmcommon.org\/cy\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/gmcommon.org\/cy\/#\/schema\/person\/6dcb89e9ec887a1551d968a5922dcebd","name":"Catrin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"cy-GB","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/97f63f177dafcc2c0195ee6e116238c52a738135eb143a3da0cd06956dd77e90?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/97f63f177dafcc2c0195ee6e116238c52a738135eb143a3da0cd06956dd77e90?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/97f63f177dafcc2c0195ee6e116238c52a738135eb143a3da0cd06956dd77e90?s=96&d=mm&r=g","caption":"Catrin"},"url":"https:\/\/gmcommon.org\/cy\/author\/catrin\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gmcommon.org\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7562","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gmcommon.org\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gmcommon.org\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gmcommon.org\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gmcommon.org\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7562"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/gmcommon.org\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7562\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7688,"href":"https:\/\/gmcommon.org\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7562\/revisions\/7688"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gmcommon.org\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7654"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gmcommon.org\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7562"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gmcommon.org\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7562"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gmcommon.org\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7562"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}